فهرست مطالب

 

مقدمه- 1

فصل اول:‌ کلیات- 2

مبحث اول: مفاهیم و پیشینه- 3

گفتار اول: مفاهیم- 3

بند اول:‌ ادله اثبات دعوا 3

بند دوم:‌ علم قاضی- 5

گفتار دوم:  تاریخچه- 7

بند اول:‌ تحولات تاریخی ادله اثبات- 7

الف) دوره دلايل آزاد 7

ب) دوره ي دلايل قانوني- 8

ج) سيستم دلايل معنوي- 9

د) سيستم دلايل علمي- 10

بند دوم:‌ سیر تحولات ادله اثبات دعوی در حقوق موضوعه- 11

الف) ادله اثبات دعوی قبل از انقلاب اسلامي- 11

ب) ادله اثبات بعد از انقلاب اسلامی- 13

مبحث دوم:‌ ادله اثبات جایگاه و انواع آن- 15

گفتار اول:‌ ادله اثبات دعوا و احکام- 15

بنداول:‌ ادله دعوی- 15

بند دوم:‌ تفاوت ادله اثبات دعوی با  ادله اثبات احکام- 17

گفتار دوم: انواع ادله اثبات دعوا 19

بند اول:‌ اقرار 20

بند دوم:‌ شهادت- 21

بند سوم:  سوگند- 22

بند چهارم:‌ قسامه- 22

بند پنجم:‌ سند- 22

بند ششم: امارات- 23

بند هفتم: علم قاضی- 23

بند هشتم:‌ معاینه و تحقیق محلی- 24

فصل دوم:‌ ادله اثبات دعوی (تعارض علم قاضی) 25

مبحث اول:‌مبانی و ویژگی های علم قاضی در قوانین موضوعه- 26

گفتار اول :‌ مبانی و نوع علم قاضی- 26

بند اول:‌ مبانی علم قاضی- 26

بند دوم:‌ مراد از علم قاضی کدام نوع از علم است؟ 27

گفتار دوم:‌ ويژگي‌هاي علم قاضي- 28

بند اول: متعارف بودن طرق تحصيل علم- 28

بند دوم: لزوم ذكر منشا پيدايش علم- 29

بند سوم: لزوم وجود مستند منشأ علم در پرونده 30

مبحث دوم: ادله اعتبار و حدود تعارض علم قاضی- 30

گفتار اول: ادله اعتبار علم قاضی- 31

بند اول:‌ بناء عقلاء 31

بند دوم:‌ مستند فقهی- 32

بند سوم:‌ در حقوق موضوعه- 32

گفتار دوم:‌ تعارض علم قاضی- 34

بند اول:‌ علم قاضي در حقوق کیفری- 34

بند دوم:‌ تعارض علم قاضي با بيّنه- 35

نتیجه گیری- 37

فهرست منابع- 39

 

مقدمه

علم قاضی به عنوان یکی از ادله اثبات دعوا در امور کیفری و مدنی بخصوص در مواردی که آن موضوع قابل اثبات توسط دیگر ادله اثبات دعوا نیست، راهگشای قاضی است. همچنین از آنجا که دستگاه قضائی جمهوری اسلامی ایران«سیستم اقناع وجدانی» را پذیرفته است، علم و اقناع قاضی پشتوانه و ملاک اعتبار ادله اثبات دعوا قرار گرفته است. بدین معنا که اقرار، شهادت، سوگند و …  در صورتی مستند حکم قرار می گیرد که موجب اقناع وجدان قاضی گردد. اکثر فقهای امامیه علم قاضی را به نحو مطلق حجت دانسته اند ولی در مقابل فقهای اهل سنت استناد قاضی به علم خود را مخالف سیره پیامر و موجب تهمت او می دانند. حقوقدانان معتقدند: قاضی فقط می تواند برای ارزیابی دلایل و استنتاج از آن چه به دادگاه ارائه شده از دانش خود استفاده کند، اما نمی تواند برای اثبات دعوی یا انکار آن به علم خود استناد کند. در حقوق موضوعه ایران علم قاضی در امور کیفری هم به عنوان پشتوانه و اعتبار سایر ادله و هم به عنوان یکی از ادله اثبات دعوای کیفری پیرفته شده است. پس از بررسی میزان اعتبار ادله اثبات دعوا و تعیین محدوده حجیت علم قاضی رابطه علم قاضی با سایر ادله اثبات دعوا مشخص می گردد. رابطه علم قاضی با اقرار در امور کیفری و مدنی متفاوت است. از آنجا که اقرار به ضرر فرد است و حجیت علم ذاتی است در فرض تعارض، علم قاضی مقدم بر اقرار می شود ولی در امو مدنی تعارض پیش نمی اید و قاضی مکلف است طبق اقرار حکم نماید. در فرض تعارض علم قاضی با شهادت از آنجا که علم، قطع و یقین و شهادت، اماره است و دلیلیت علم اقوی از اماره است لذا باید علم را بر اماره مقدم نمود. همچنین اگر علم قاضی در مخالفت با شهود واقع شود حتی مخالفین حجیت علم قاضی آنرا از موارد جرح شهود می دانند. مابین علم قاضی با سوگند و سند رسمی تعارض قابل فرض است و لکن در اینکه کدامیک را مقدم بدانیم محل شک و تأمل است. تحقیقات و معاینه محل، نظر کارشناس و قرائن و امارات همگی مقدمه علم قاضی است و فرض تعارض در آنها امکان پذیر نیست، چرا که تمام اعتبار و ارزش آنها ایجاد اقناع وجدانی برای قاضی است.

 

 

فصل اول:‌ کلیات

 

دلیل در امور کیفری به هر چیزی که منجر به کشف واقعیت شود اطلاق می شود لذا اصولاً ما در حوزه کیفری با مجموعه قرائن و اوضاع و احوال سر و کار داریم. واژۀ دعوی در زبان حقوقی به معنی حق رجوع با عمل حقوقی که فرد برای اجرای حق مورد ادعا از دادگاه می خواهد. با این تعبیر دعوی اصولاً پس از اختلاف نسبت به وجود یا اختلاف حق بوجود می آید. بنابر این هیچ ملازمه ای بین حق و دعوی وجود ندارد در مورد اهمیت اثبات حق و آوردن دلیل دکتر کاتوزیان معتقد است: «برای استفاده از حق وجود آن کافی نیست و اگر حق همراه با دلیل نباشد اجرای آن توسط نیروهای دولتی ممکن نیست و چه بسا این حق به دلیل عدم اثبات آن از بین برود.»

نقد و بررسی‌ها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین کسی باشید که دیدگاهی می نویسد “کار تحقیقی آماده ادله اثبات دعوی در امور کیفری”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *