فایل با فرمت ورد و قابل ویرایش می باشد

 

مطالعات فقهي و فلسفي  سال سوم، شماره 12، زمستان 1931  صفحات 122 ـ 193                                                                       

انعقاد عقد ازدواج درمذهب شافعی

محمد صادقی

(تاریخ دریافت: 22/10/1390؛ تاریخ پذیرش: 01/19/1391)

 

چکیده 

اصل در ازدواج، اباحه است، اما به دليل حالات مختلفي كه ممكن است شخص پيدا كند، ازدواج احكام متفااوتي دارد : مساتب  ، واجا، استبباب در ترك )انجامش خلاف اولي است( ،مكروه ،افضل. خواستگاري ممكن است صریح و یا با تعریض و كنایه باشاد . نكاا  داراي1 ركن است: صيغه، زوج، زوجه، ولي، شاهد. نكا  با صيغة عقد منعقد مي شود و صيغه عبارت است از: ایجاب و قبول. ایجااب و قباول درعقد نكا  باید داراي شرایط زیر باشند: 0ا الفاظي كه دلالت بر نكا  مي كند، بكار برده شود. 2ا در قبول، فوریت شرط اسات؛ 9اا اصالاین است كه ایجاب از طرف زوجه و قبول از طرف زوج باشد؛ 4ا صيغة نكا  نباید موقت به وقت باشد؛ 1ا تعليق در عقد موج  بطالا عقد است؛ 1ا وكالت در اجراي صيغة عقد ازدواج جایز است. شرایط مربوط به زوجين عبارتند از:0ا عدم وجود مانع براي نكا ؛ 2اا معاينبود  زوجين؛ 9ا مختار بود  زوجين4ا در نكا ، عقل و بلوغ شرط است، مگر در مواردي كه ازدواج باید از طارف ولاي منعقاد شاود. در نكا  سفيه، اذ  ولي لازم است. عقد نكا  در حضور شهود منعقد شده و شهادت، شرط صبت نكا  است. ولي، كه شامل پدر، وصي پدر ،خویشاوند عصبي، معتق، حاكم و مالك مي باشد، كسي است كه صابت عقاد متوقار بار او اسات.ولایات مخاتص ماردا  اسات و ز نمي تواند ولایت داشته باشد. هر نكاحي كه بدو  ولي یا نائ  او واقع شود، باطل است و ز  نمي تواند مستقلا ازدواج كند .رعایت ترتيا در اولياء شرط لازم است.

کلیدواژگان

انعقاد عقد ،خواستگاري، زوجين ،ولایت

 

مقدمه

عقدي كه تشكيل دهندة خانواده است، نكاح یا ازدواج نام دارد. نكاح در لغت به معناي ضميييه وجيع كردن و در اصطلاح شرعی، عقدي است كه متضين اباحم  اسمتيتاه همر یم  از زوجمين ازدیگري می باشد. دليل نامگذاري این عقد به نكاح این است كه بين دو شخص جيع نيموده و همری  را به دیگري ضيييه می نياید. )الغزالی،3؛ الخمن، 7؛ الشمربينی، 303؛ الرملمی، 973؛ العيرانمیالشافعی ،3، 901(.

در لغت عرب، لفظ نكاح در معناي عقد، وطی و استيتاه استعيال شده است، امما حقيقمت، درعقد است و مجازاً در وطی به كار برده می شود.

در قرآن نيز لفظ نكاح در بيشتر موارد به معناي عقد آمده است؛ از جيله، این آیم  شمریفه كمه

می  فرمایمد: «ايَ أايااها  لَّذانيي ا  َانوااإل نَا ل اا مااْا لماممنننواا ن اذ اُذماااماإِا ذ  ننا م   اامنانتَ أامو انافُّاإِا ذ   ااما   اَّ ااْم ا   ااْمنه ذ  ننا م ن  اٍذ   تاامعاٍاُّوَاااه ».)احزاب/ 93(.

در آی  فوق، معناي « کُ ااَْکُااْ لؤننوا َّ» عقد نكاح اسمت؛ زیمرا  مز از آن «           اماإُُِْاماإِ » آورده شمدهاست. بر این اساس، چنان چه شخصی سوگند یاد كند كمه ازدواج ننيایمد و سمعز عقمد ازدواج رامنعقد نياید؛ به نظر شافعيه حنث قسم كرده است. هيچنين، به نظر شافعيه، اگر مردي با زنمی زنمانياید، موجب حرمت ازدواج فرزند آن مرد با زانيه )مصاهره( نيست. )الغزالمی، 9؛ الشمربينی، 390؛ الرملی ،971 و 977(.

در مورد این عقد، از واژة ازدواج و زواج هم استفاده می گردد. زواج در لغت بر اقتران شيئ بمهشئ دیگر و ارتباط هر ی  با دیگري اطلاق می شود؛ یعنی دو شئ بعد از این كه از هم جمدا بودنمدبا هم مقترن و مرتبط می شوند كه آی  شریف  «و زوجو ِْ بحاإع ن» یا آی  شریف  «و ل ل لوفاإ  زوجا » بر هيين مطلب دلالت دارد. سعز كلي  زواج در اقتران مرد بمه زن بمراي تشمكيل خمانواده اسمتعيال شده، به طوري كه اگر مطلق آورده شود، هيين معنا از آن فهييده می شود.

در اصطلاح شرعی زواج هيانند واژة نكاح، عقدي است كه موجب حليّّت اسمتيتاه بمراي همری  از زوجين از دیگري می شود )السباعی ،93؛ بدران ،3(.

مشروعیت ازدواج

اسلام ازدواج را مشروه دانسته و براي آن مقرراتی وضع كرده است. بمراي مشمروعيت ازدواج بمهقرآن، سنت و اجياه استدلال شده است: )الخمن، 8؛ العيرانمی الشمافعی، 901 و 901؛ الغزالمی، 1؛ الرملی ،989؛ النووي،999؛ الشربينی ،390؛ بدران ،99(.

قرآن كريم: در قرآن كریم آیات زیادي بر مشروعيت ازدواج دلالت می نياید كه به برخی اشاره می كنيم:

  • « َُْإلُإل ن  ْ ب َّْْ ن  لََّّوفا   ننياو و ثاو  و ع  ؛ )نساء/ 3(.  ز آن چه كه از زن هما دوتما وسه تا و چهارتا براي شيا خوش است ازدواج كنيد».
  • «و لَ ُإل للايَني ناوْناوْْ و لَّاا ن نا   نا و ْ و لنا  ْْ؛ )نور/ 39(. البته باید مردان بی زن و زنان بی شوهر و كنيزان و بندگان خود را به نكاح یكدیگر درآورید.»

سنت: احادیث زیادي در این باره وجود دارد؛ از جيلمه روایمت نبموي  يمامبر اكمرم)ص( كمه

فرمود: «يَ نعشا  لَّشان ب نا  لااام   ناوْْ لنا  ز  ُْاانوا   َال لراوّ َُّناا  و لواا  لَّفا ا و نا    يفاام   عُُْال  َّاإم   َال َّال وجا  » )بخاري،  كتاب نكاح، ح 9773؛ مسلم بن الحجاج، كتاب النكماح، ح 9900(. اي گروه جوانان هر كسی توانایی ازدواج دارد ازدواج كند؛ زیرا ازدواج براي حفمظ چشمم و فمرج اومفيد است و كسی كه توانایی ندارد، روزه بگيرد.

اجماع: كليات عليا در تيامی دوره ها و اعصار بر مشروعيت ازدواج دلالت دارد.

خداوند انسان را آفرید و او را خليف  خود در زممين قمرار داد. انسمان در دو جمنز زن و ممردآفریده شده و در هر كدام ميل به دیگري قرار داده شده است و براي تنظيم این ميل و روابط زن و مرد ازدواج تشریع شده است. هيچ شریعت آسيانی نيست كه ازدواج را تجویز نكم رده و بمراي آنمقرراتی نياورده باشد. بر این اساس، اعراض از ازدواج در هيچ دین آسيانی  ذیرفته نشده اسمت واسلام به این عقد عنایت خاصی داشته و در مقایسه با سایر عقود به عقمد ازدواج جایگماه ویم ه اي داده است.) الشربينی ،390؛ النووي ،999؛ الغزالی ،1؛ العيرانی الشافعی ،901؛ بدران ،91(.

جريان احکام پنج گانه در ازدواج

اصل در ازدواج، اباحه است، اما به دليل حالات مختلفی كه ميكن است شخص  يدا كنمد، ازدواجاحكام متفاوتی دارد:

مستحب

در صورتی كه شخص نياز به ازدواج داشته باشد؛ یعنی ميل و رغبت به ازدواج در او باشد و بتواند هزینه ها و مخارج ازدواج مانند مهر، نفق  خود و زوجه اش را تأمين نياید و از طرفمی اگمر ازدواجنكند خوف وقوه در گناه نباشد، در این حالت ازدواج مستحب است؛ زیمرا ازدواج موجمب بقماينسل، حفظ نسب و كي  در انجام امور زندگی است.

نقد و بررسی‌ها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین کسی باشید که دیدگاهی می نویسد “دانلود فایل ورد مقاله- انعقاد عقد ازدواج درمذهب شافعی”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: