فایل با فرمت ورد و قابل ویرایش می باشد

 

اهدای جنین در حقوق ایران؛ پیدا یا پنهان؟

 

 

احمد محمدی باردئی

چکیده

نهادهای حقوقی که گاه و بیگاه از کشورهای خارجی وارد ادبیات حقوقی ما    میشود، باید بومی سازی شوند، به گونه ای که با اصول و مبانی حقوق داخلی هماهنگ گردند. اهدای جنین، نهاد حقوقی نوپیدایی است که در زادگاه خود، تابع اصلی قرار گرفته است که از آن با عناوین  بینام بودن ، محرمانگی یا رازداری یاد می شود. در حقوق ایران، به دلیل اجمال قانون نحوه اهداي جنین به زوجین نابارور و عدم انطباق مفاد آیین نامه ي اجرایي این قانون با قوانین حاکم و نیز اصول حقوقي، نسبت به جریان اصل محرمانگي تردیدهایي وجود دارد.

این نوشتار در پي آن است تا با بررسي مقررات حاکم، فقدان یا وجود این ویژگي را در حقوق داخلی تبیین نموده و براي خلاء هاي موجود ارائه ی راهکار نماید؛ از این جمله است ضرورت اصلاح قانون حاکم بر ثبت اسناد سجلي و تصریح به رد محرمانگي در قانون نحوه اهداي جنین به زوجین نابارور.

واژگان کلیدی:

اهدای جنین، اهداکننده، اهداگیرنده، محرمانگی، نسب

 

 

 

  1. 1. درآمد

دستیابی به تکنیک باروری های آزمایشگاهی در حوزه ی علم پزشکی ،این امکان را فراهم آورده است که جنین آزمایشگاهی متعلق به اشخاص ثالث ،برای باروری اشخاص نابارور مورد استفاده قرار گیرد.

میزان  بهرهگیری از این شیوه ی باروری و نیز آثار و احکام آن در کشورهای مختلف، تابع مؤلفه های فرهنگی، اجتماعی و مذهبی است. جمهوری اسلامی ایران تنها کشور اسلامی است که بستر قانونی انتقال رویان برای باروری با دخالت ثالث را فراهم نموده است؛ اما تفاوت های بنیادین مبانی حقوق ایران با حقوق کشورهای غربی که زادگاه این نهاد حقوقی هستند، موجب شده است تا ماهیت، آثار و احکام این نهاد در ایران متفاوت از دیگر  نظامهای حقوقی جهان باشد. یکی از این نقاط تفاوت، رعایت اصل محرمانگی است که موضوع این نوشتار را رقم زده است.

عدم اطلاع کودک حاصل از باروری به شیوه ي اهدای جنین از هویت پدر و مادر ژنتیکی خود و ناشناس بودن متقابل هویت اهداکننده و اهداگیرنده نسبت به همدیگر، با عناوین بی نام بودن یا محرمانگی اهدا و رازداری توصیف می شود.

در حال حاضر قوانین اکثر کشورهای جهان از جمله دانمارک، فرانسه ،اسپانیا و آمریکا بر استفاده از روش اهدای ناشناخته مبتنی است؛ در انگلستان نیز تا هنگامي که امکان استفاده از اهدای ناشناخته وجود داشته باشد،  نمیتوان به شیوه ي دیگری متوسل شد. )یاوری و متوسلي ،1384، ص 394(.

محرمانه بودن فرایند پزشکی و نیز اصل اهدای جنین به دلالت ماده ي 5-2141 قانون سلامت عمومی فرانسه، قاعده ای است که اهداگیرنده و نیز اهداکننده ی جنین باید آن را رعایت نمایند. پزشک نیز فقط در موارد ضروری درمانی می تواند اطلاعات پزشکی مرتبط با هویت اهداءکنندگان را ارائه نماید .در این نظام حقوقي، براي تخلف از این تکلیف، ضمانت اجراي کیفري نیز پی شبیني شده است.

نظام حقوقي ایران در سال 1382 با تصویب قانون نحوه اهداي جنین به زوجین نابارور، امکان اهداي جنین را براي چنین زوجیني به رسمیت شناخت .به موجب برخی مواد آیین نامه ی اجرایی این قانون، اهدای جنین باید در مراکز مجاز تخصصي درمان ناباروري و با احراز هویت و به نحو کاملاً محرمانه انجام گیرد. وجود چنین مقرراتی طرح پرسش هاي بسیاري را موجب  ميشود. از جمله ای نکه آیا باید مشخصات فرد اهداکننده در اختیار اهداگیرنده و یا کودک قرار داده شود؟ در فرض مثبت بودن پاسخ، حدود این اطلاع کدام است؟پاسخ به این پرس شها مستلزم بررسی وضعیت ثبت اسناد سجلی کودکان حاصل از اهدای جنین می باشد. به دیگر سخن، در حقوق ایران، این پرسش نیز مطرح می شود که آیا صرف اطلاع اهداگیرنده و اهداکننده از هویت همدیگر، و یا  ارائهي این اطلاعات به کودک کفایت  میکند یا  آنکه باید همانند سایر اطلاعات هویتي، این اطلاعات نیز در دفاتر سجلی این اشخاص یعنی کودک، اهداگیرنده و اهداکننده به ثبت برسد؟

این نوشتار در ابتدا با تحلیل مبانی نظری پیدا یا پنهان بودن اهداي جنین و سپس بررسي قانون نحوه اهدای جنین به زوجین نابارور مصوب 1382 و  آییننام هی اجرایی آن، به تبیین موضوع در حقوق ایران  میپردازد .در ادامه نیز چالش های حقوقی ثبت ولادت کودکان حاصل از اهدای جنین بررسی خواهد شد.

2.   مبانی نظری پنهان یا پیدا بودن اهدای جنین

قائلین به ضرورت پنهان بودن اهداي جنین و نیز مخالفان آن، براي دیدگاه خود به برخي مباني نظري متوسل مي شوند. پیش از بیان ادله ی استنادی ایشان، ذکر این موضوع ضرورت دارد که نویسندگان حقوق ایران در این خصوص دیدگاه مستقلی نداشته و بیشتر به ذکر ادله ی قائلین به این  دیدگاهها که در تألیفات حقوق غربی آمده است، بسنده می نمایند. به شرح آتي ادله ي ابرازي ایشان بیان مي شود.

الف( در اهدای ناشناخته، مرز میان خانواده ی اهداکننده و اهداگیرنده

1. متخلف از این مقرره به موجب ماده ي 10-511 قانون مجازات این کشور به دو سال حبس و سي هزار یورو جزاي نقدي محکوم  میشود.

نقد و بررسی‌ها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین کسی باشید که دیدگاهی می نویسد “دانلود فایل ورد مقاله-اهدای جنین در حقوق ایران؛ پیدا یا پنهان؟”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: