فایل مقاله به صورت ورد قابل ویرایش می باشد.

 

بررسی احکام فقهی-  حقوقی کودکان متولدشده از رحم جایگزین

*صدیقه مهدوي کنی

**بهناز احمدوند

***انسیه نوراحمدي

چکیده:

رحم جایگزین، مادر بدلی یا رحم اجارهاي، پدیدهاي است که در سایهي پیشرفت علم ژنتیک و علم جنینشناسی به تجارت رایجی در جهان امروز و به خصوص در کشورهاي فقیر تبدیل شده است واز آنجا که منشأ ایجاد مسائل مختلف فقهی و حقوقی گشته است، فقها و حقوقدانان به بررسی آن پرداخته و در صدد پاسخگویی به مسائل مطروحه در آن میباشند. در این مقاله بر آن شدیم تا نسب کودکان تولد یافته از این طریق را از منظر فقه و حقوق بررسی نماییم و مسائل مترتب بر آن از جمله؛محرمیت، حضانت، وراثت، ولایت و … را بیان نموده و جایگاه کودك را در کانون خانواده مطرح می-نماید، بررسیهاي صورت گرفته نشان میدهد که فقها و حقوقدانان با تمسک به اصول اسلامی، کلیات ،معیارها و شاخصهاي عرفی و مصلحت بنیان خانواده و مصلحت طفل جوابگوي خلاءهاي موجود بوده -اند، تبیین مبانی ایشان حاصل این مقاله است.

 

– مقدمه

باتوجه به تعاریف مختلفی که فقهاو حقوقدانان[1][2] از نسب ارائه دادهاند میتوان در تعریف نسـب چنـینگفت:

نسب از نظر لغت به معناي قرابت، اصل، نژاد، خویشاوندي و پیوستگی وارتباط بین دو شی(انسان) است.

علی اکبر قرشی در قاموس قرآن آورده است که: »نسب و نسبت، اشتراکی است از طرف یکی ازوالدین نسبت طولی مثل اشتراك از حیث پدران و فرزندان و نسبت عرضی مانند نسبی که میان عموزادگانو برادرزادگان است[3]«.

در نظر عرف فرزندي که از رابطهي جنسی مرد و زن به وجود آید، بین او و والدینش رابطهاي برقرارمیشود که عرف از آن به »نسب« نام میبرد.[4][5] پس نسب عرفاًعرفا رابطهاي است اعتباري که از پیدایش یک انسان از نطفهي انسان دیگر انتزاع میشود.

»نسب عرفاًعرفا و لغتالغتاً رابطهاي است اعتباري که از پیدایش یک انسان از نطفهي انسان دیگر انتزاع می-شود«؛ بنابراین ملاك اصلی در نسب پدري رابطهي بیولوژیکی است که به لحاظ تکون طفل از اسپرم مرد میباشد، فلذا مرد صاحب اسپرم پدر طفل محسوب میشود. در این راستا میتوان از ادلهي اثبات دعـوي وامارهي فراش[6] بهره جست. پیرامون تشخیص مادر طفل ناشی از این روش تلقـیح مصـنوعی پـنج نظریـهوجود دارد که به بررسی و تحلیل آنها میپردازیم:

الف ) مادر ژنتیکی، مادر قانونی است .

  • مادر جانشین، مادر قانونی است.
  • طفل داراي دو مادر قانونی است.
  • هیچ یک مادر نسبی نیستند.
  • هردو مادر رضاعی اند.

————————————————-

[1] –  ابوالحسین ، احمد بن فارس بن زکریا، معجم مقاییس اللغه،مکتب الاعلام الاسلامی ، 1404 هـ ق ، ج 5 ، صص 424-423 ؛احمد،سیاح ،فرهنگ بزرگ جامع نوین،انتشارات اسلام، بی تا ، ص 2022 ؛خلیل بن احمد، الفراهیدي،کتاب العین،بیروت،دار الکتب العلمیه، 1424هـ ق ، ج 4 ، ص 214 ؛ خلیل،جر ،فرهنگ عربی – فارسی،سید حمید طبیبیان،تهران،انتشارات امیر کبیر،ّ ، 1365ه.ش ، ص 2042.

[2] –  ر .ك. حسین ،صفایی و دیگران ،بررسی تطبیقی حقوق خانواده ،تهران،دانشگاه تهران،چ اول،1384ه.ش،ص403 ؛ محمد،بروجرديعبده، کلیات حقوق اسلامی،ج2،تهران،گنج دانش،چ اول ،1380،ص 280؛ نجفى، محمد حسن. جواهر الکلام. تهران،دارالکتباسلامیه،1314، ج 39، ص 7؛ همان منبع، ج 29، ص 238؛ علی،شریف، حقوق خانواده،تهران،دنیاي نو،چاپ اول،1377ه.ش،ص195؛ سید حسن،امامی ،حقوق مدنی 5،تهران ،انتشارات اسلامیه،چ2، 1374ه.ش ، ج 5 ، ص 151؛ سید حسن،امامی ،حقوق مدنی 3،تهران ،انتشارات اسلامیه،چ13، 1376 ه.ش، ص .170

[3] – سید علی اکبر،قرشی،قاموس قرآن،دارالکتب الاسلامیه، ، 1367ه.ش ، ج 7- 6-5 ، ص 51 ؛ – حسین بن محمد، راغب اصفهانی ، ترجمه و تحقیق مفردات الفاظ قرآن ، غلامرضا خسروي (مترجم) ، تهران ، مرتضوي ، چ 2،  1381ه.ش ، ج 3، ص 322.

[4] –  عباس ،  نایب زاده  ، بررسی حقوقی روش هاي نوین باروري مصنوعی -»مادر جانشین – اهداء تخمک /جنین « ، ص 262.

[5] –  سید علی ،علوي قزوینی، »آثار حقوقی تلقیح مصنوعی انسان«،مجله مجتمع آموزشی قم، ص 192.

[6] – ر.ك . زین الدین ،الجعبی العاملی،الروضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه،تهران،مجد،1380ه.ش،ص431. محمد حسن،ربانی ،»بررسیبرخی از مباحث تلقیح«،مسائل مستحدثه پزشکی(1)،مؤسسه ي بوستان کتاب،چ2،1386،ص87 به بعد.

نقد و بررسی‌ها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین کسی باشید که دیدگاهی می نویسد “دانلود فایل ورد مقاله: بررسی احکام فقهی- حقوقی کودکان متولدشده از رحم جایگزین”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: