فایل دانلود با فرمت ورد (WORD) قابل ویرایش می باشد

 

ابزار ارزيابی جنسيت در نظام دادرسی کيفری

مجموعه ابزارهای ارزيابی دادرسی کيفری

 

 

عناوين                                                                                                  صفحه

قدردانی و تشکر . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  iii

  1. مقدمه . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  . . . . . . . . . . . . ١

 

  1. مرور . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .٧

٢٫١ دادههای آماری . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .٧

 

  1. چارچوب قانونی و مقرراتی . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  .١١

٣٫١ قانون اساسی . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ١٢

٣٫٢ مجموعه قوانين. . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  .١٢

٣٫٣ استانداردهای منطقهای و بينالمللی. . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .۴١

 

۴. سيستم انتظامی . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .١٧

٫١۴ پليس . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .١٧

٫٢۴ درستکاری و پاسخگويی . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . ١٩

٫٣۴ پزشکی قانونی . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ١٩

۴٫۴ افسران پليس زن . . . . . . . . . . . . .  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ٢٠

 

۵. دسترسی به نظام دادرسی . . . . . . . . . .  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ٢١

٫١۵ دادگاهها. . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ٢١

٫٢۵ دادستانی. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ۵٢

٫٣۵ وکلا/دفاع/معاضدت قضايی .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  . . . . . . ٢٧

 

۶. اقدامات تاديبی و غير- تاديبی . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ٣١

٫١۶ زندانها . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ٣١

٫٢۶ بازداشت پيش از محاکمه . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ٣٣

٫٣۶ حبس حمايتی . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ۴٣

۴٫۶ جايگزينهای حبس . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .۵٣

۵٫۶ بازپروری اجتماعی. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .۶٣

 

  1. قربانيان و شاهدان . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .٣٩

 

  1. پيشگيری از جرم . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ١۴

 

  1. آگاهسازی جامعه/ديدگاه عمومی/رسانهها. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . . . . ٣۴

٩٫١ آگاهسازی جامعه/سوادآموزی حقوقی. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ٣۴

٩٫٢ ديدگاه عمومی  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  . . . . . ۴۴

٩٫٣ رسانهها . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ۴۵

 

  1. نظارت/پايش . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ٧۴
  2. شرکا و هماهنگسازی . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ٩۴

١١٫١       شرکا  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .٩۴

١١٫٢       هماهنگی حاميان مالی . . . .  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ٠۵

 

  1. ضمايم

الف – اسناد کليدی  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .١۵

ب – چکليست و راهنمای ارزياب  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ۵۵

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

١. مقدمه

اين ابزار به هدايت ارزيابی جنسيت در نظام دادرسی کيفری کمک میکند. در اجرای ارزيابِیِ نقش نظام قضايی در نظام دادرسیکيفری، ارزياب میتواند از اين ابزار در کنار ساير ابزارهای موجود در مجموعه ابزارهای ارزيابی دادرسی کيفری بهره مطلوبی ببرد.

واژه “جنسيت” در تمام اين راهنما استفاده شده است. جنسيت به نقشها و روابط ويژه،  خصايص شخصيتی، رفتارها و ارزشهايی که جامعه به مردان و زنان منتسب میکند اشاره دارد. “جنسيت” به تفاوتهای آموختهشده بين مردان و زنان اشاره دارد، در حالی که “جنس” عنوانکننده تفاوتهای زيستشناختی ميان جنس مؤنث و مذکر است. نقشهای جنسيتی تنوع گستردهای در درون يک فرهنگ واحد و ميان فرهنگهای مختلف دارند و در گذر زمان میتوانند تغيير کنند، و تغيير میکنند. جنست تنها اشارهای ساده به مردان و زنان نيست بلکه به روابط ميان آنان نيز است.١  دادرسی جنسيتی يک نظام قضايی ويژه برای زنان نيست بلکه در اصل در خدمت نيازهای گوناگون هم مردان و هم زنان است. تمرکز بر زنان به دليل شرايط نامساعدی است که در حال حاضر بسياری از آنان در برخی محيطها با آن مواجه میشوند.

از ديدگاه تاريخی و در سراسر دنيا، زنان حضور کمرنگی به عنوان فعالان نظام دادرسی کيفری و از طرف ديگر حضور پررنگی به عنوان قربانی/بازمانده در جرايم مرتبط با جنسيت از قبيل خشونت، تبعيض و آزار داشتهاند. شناسايی و درک حقايق مربوط به زنان و مردان در در جامعه و همچنين سوگيریهای  جنسيتی که می تواند تبعيض را ترويج، دسترسی به عدالت را محدود و از مشارکت کامل زنان در نظام دادرسی کيفری ممانعت کند زيربنای هرگونه ارزيابی نظام دادرسی کيفری است و بايد در همه توصيه-های ارايهشده در کمکهای فنی نمود داشته باشد.

يک نظام دادرسی کيفری منصف، کارا، و نمونه نظامی است که به حقوق بنيادين همه زنان و مردان احترام میگذارد. اين نظام به مسايل جنسيتی پاسخگو است و تلاش میکند با شناسايی و بررسی نفوذ سوگيریهای جنسيتی از وقوع جرايم مرتبط با جنسيت پيش-گيری، از قربانيان/بازماندگان و شاهدان محافظت و به آنان کمک کرده، و مشارکت فعال زنان را در همه سطوح نظام دادرسی کيفری تشويق کند. اين نظام بازتاب مشخصههای قوميتی، جغرافيايی، دينی، جنسی، و زبانی مردمی است که در پی خدمت به آنان است. اين نظام که منعکسکننده استانداردها و هنجارهای منطقهای و بينالمللی در محافظت از حقوق بشر است، همه افراد را يکسان حمايت کرده و به آنان خدمت میکند.

نمود جرايم مرتبط با جنسيت در نظام دادرسی کيفری اغلب به شکل خشونت عليه زنان، تبعيض، و آزار جنسی است. خشونت مرتبط با جنسيت ريشهای تاريخی درنابرابری قدرت در رابطه ميان زنان و مردان و تبعيض مستمر عليه زنان دارد. جرايم مرتبط با جنسيت میتواند اشکال مختلفی مانند جسمی، روانی، اخلاقی، و اقتصادی داشته باشد و نه تنها از کشور به کشور بلکه از شهر به روستا هم متفاوت است. جرايم جنسيتی اين موارد را شامل میشود هرچند منحصر به آن نيست: تجاوز؛ خشونت جنسی؛ خشونت خانگی؛ آدم-ربايی؛ معيوبسازی دستگاه تناسلی زنان، قاچاق انسان، ازدواج زودهنگام، روسپيگری اجباری، ازدواج اجباری؛ مرگهای مربوط به جهيزيه؛ قتلهای ناموسی؛ حضانت؛ وراثت؛ غصب دارايی؛ آزار جنسی؛ تبعيض؛ و احوال شخصی.

در برخی جوامع، بهخصوص وقتی جرايم مرتبط با جنسيت همراه با خشونت جنسی باشد، گرايش به مقصر دانستن قربانيان/بازماندگان٢ وجود دارد. بهخاطر ترس از انگ، بسياری از قربانيان هيچگاه حادثه را به مقامات گزارش نمیکنند. نگرشهای سرزنشآميز جامعه در مورد قربانی اغلب در نظام دادرسی منعکس میشود. زنان و مردانی که جرايم خشونت جنسی را گزارش میکنند اغلب با قربانی شدن ثانويه مواجه میشوند که توسط پليس شروع شده و در تمام مراحل دادرسی ادامه میيابد. ممکن است پليس، دادستان، و قاضی خشونت خانگی را يک “مسأله خصوصی” ورای محدوده قانون فرض کنند؛ بسياری از خشونتهای جنسی و مرتبط با جنسيت به سادگی مختومه اعلام میشوند؛ و مجازاتهای سبک به مجرمانی که مقصر شناخته میشوند تعلق میگيرد. در برخی جوامع، قربانيان تجاوز و يا زنانی که مشکوک به داشتن رابطه جنسی پيش از ازدواج هستند توسط بستگانشان به قتل میرسند چرا که برخی باور دارند تعرض به عصمت يک زن اهانت به آبروی خانواده است. در ساير موارد، قربانی خشونت جنسی يا قاچاق انسان ممکن است به جرم زنا به زندان افتد و يا چون ديگر “بیارزش” است از خانواده طرد شود؛ گزارشهايی وجود دارد که طرفهای درگير در موارد تجاوز با دادن يک بز (يا هر حيوان ديگر) به پدر قربانی، يا مجبور کردن قربانی به ازدواج با متجاوز به حلوفصل قضيه میپردازند.

                                                         

  • مجموعه راهنمای تحول قضايی و جنسيت، جنسيت و تحول سيستم امنيتی، شلبی کواست
  • واژه قربانی که در سراسر اين سند بهکار رفته هم قربانی و هم بازماندگان جنايت را شامل میشود.

تبعيض میتواند زنان را از برخورداری از حقوق اساسیشان که در قانون اساسی آن کشور يا قوانين بينالمللی تضمين شده محرومکند. تبعيض میتواند در ذات قانونگزاری وجود داشته باشد؛ برای مثال، عدم مجازات خشونت خانگی اگر خشونت “توجيهپذير” باشد يا قايل نشدن حق تملک اموال برای زنان. اين تبعيض را همچنين میتوان در فرايندها و رويههايی که تاثيری تبعيضآميز دارند يافت.

آزار جنسی زنان و دختران در محيطهای اجتماعی، مدارس و محيط کار شايع است. اغلب افراد در مصدر قدرت، مانند شاغلان بخشهای دادرسی کيفری و امنيتی مرتکب آزار جنسی میشوند که منجر به بیاعتمادی عمومی به نظام شده و تلاشهای صورت- گرفته در جهت ارتقای حاکميت قانون را تضعيف میکند.

جرايم مرتبط با جنسيت تأثيرات درازمدتی نه تنها بر قربانيان و خانوادههایشان، بلکه بر تمام جامعه دارد. جرايمی که مجازات نمی-شود فرهنگ مصونيت در برابر قانون و بیقانونی را تغذيه میکند. دسترسی زنان به دادرسی ممکن است به دلابل متعددی مسدود شود که شامل اين موارد است: نداشتن آگاهی در رابطه با حقوق قانونی و چگونگی دسترسی به نظام دادرسی؛ نداشتن منابع مالی؛ ترس؛ فساد (نظام دادرسی)؛ موانع زبانی؛ رويههای تبعيضآميز پليس و/يا کارکنان قضايی.

مجموعهای از حقوق بينالملل وجود دارد که استانداردهايی را برای دادرسی جنسيتی تنظيم کرده که شامل اين موارد است: حذف تبعيض عليه زنان؛ حذف خشونت عليه زنان؛ تدوين قوانين عاری از تبعيض؛ پيشگيری، توقف، و جرمانگاری قاچاق انسان؛ نظامهای دادرسی حساس به مسايل جنسيتی؛ مشارکت برابر زنان در نظام دادرسی؛ پيشگيری از جرم؛ و نحوه رفتار با زنان بازداشتشده يا در محيطهای تأديبی.  اين استانداردها در اسنادی که در زير میآيد و در سراسر متن اين ابزار منعکس شده است:

معاهده سازمان ملل در حذف تمام اشکال تبعيض عليه زنان ٣(CEDAW)  مقرر میکند که تمام کشورهای درگير بايد:

  • اصل برابری زنان و مردان را در قانون اساسیشان منضم کرده و تحقق عملی اين اصل را تضمين کنند (ماده ٢ (a)؛
  • اقدامات قانونی مناسب برای منع انواع تبعيض عليه زنان را اتخاذ کنند (ماده ٢ (b)؛
  • حفاظت قانونی از حقوق زنان بر پايه مساوی با مردان را تثبيت کنند (ماده ٢ (c)؛
  • تضمين کنند که موسسات و مقامات دولتی در راستای اين تعهد قانونی عمل میکنند (ماده ٢ (d)؛
  • قوانين، مقررات، رسوم و رويههای موجود که تبعيض عليه زنان را شکل میدهند اصلاح يا منسوخ کنند (ماده ٢ (f)؛
  • همه تمهيدات کيفری تبعيضآميز عليه زنان را لغو کنند (ماده ٢ (g)؛ و
  • زنان و مردان را در برابر قانون مساوی بدانند و بپذيرند که زنان همانند مردان در زمينه امورحقوقی صلاحيت و استعداد دارند و بايد فرصت مشابه با مردان برای تجربه اين توانايی را داشته باشند (ماده ۵١).

توصيه عمومی شماره ١٩ کميته CEDAW (١٩٩٢) مقرر میکند که:

  • برای پيادهسازی مؤثرCEDAW بايد از طريق آموزش مديران قوه قضاييه را به مسايل مرتبط با جنسيت حساس کرد.

اعلانيه سازمان ملل در مورد حذف خشونت عليه زنان (A/RES/48/104) مقرر میکند که کشورها بايد:

  • از اعمال خشونتآميز عليه زنان پيشگيری کرده و آن را مورد تحقيق، تفحص، و مجازات قرار دهند (ماده ۴ (c)؛
  • قوانين داخلی برای تنبيه و جبران بیعدالتیهای روا شده به زناِنِ در معرض خشونت تدوين کنند (ماده ۴ (d)؛
  • دسترسی به سازوکارهای دادرسی و عدالت را برای زنان در معرض خشونت فراهم کرده و آسيبهای وارد شده بر آنان را بهطور مؤثر جبران کنند (ماده ۴ (d)؛ و
  • تضمين کنند که مجريان قانون و مسؤولانی که قرار است سياستهای پيشگيری، تفحص، و مجازات خشونت عليه زنان را پياده کنند برای حساس شدن به نيازهای زنان آموزش میبينند (ماده ۴ (i).

اعلانيه چهارمين کنفراس زنان در پکن و خط مشی اقدام.٤ اعلانيه پکن در مورد خط مشی اقدام، دولتها را فرا میخواند به:

                                                         

3

United Nations Convention on the Elimination of all Forms of Discrimination against Women (CEDAW) (A/34/46) (1979)دهند

  • مرور همه قوانين و رويههای قانونی برای تضمين پيادهسازی تمام ابزارهای بينالمللی مرتبط با حقوق بشر از طريق وضعقوانين داخلی (پاراگراف ۴١٢-e ،d)؛
  • لغو همه قوانينی که بر پايه جنسيت تبعيض میگذارند و حذف سوگيری جنسيتی در اجرای دادرسی (پاراگراف ٢٣٢-d)؛
  • تصمين دسترسی ارزان يا مجانی به خدمات حقوقی، شامل سوادآموزی حقوقی، که به طور خاص برای دسترسی به زنانی که در فقر زندگی میکنند طراحی شده است؛ (پاراگراف ١۶ – a)؛ و
  • تضمين اين که زنان مانند مردان حق دارند قاضی، وکيل مدافع، يا دارای ساير مسؤوليتها در دادگاه باشند. (پاراگراف

.(m – ٣٢٣

مدل به روز شده راهبردها و اقدامات عملی برای حذف خشونت عليه زنان در زمينه پيشگيری از جرم و دادرسی کيفری٥ تأکيد دارد که کشورهای عضو:

  • قوانين ملی، سياستها، ضوابط، فرايندها، برنامهها، و رويههایشان را، بهخصوص قوانين جنايی را، مستمرا مرور، ارزشيابی، و بهروز کنند تا ارزش، جامعيت، و اثربخشی آنها را در حذف همه انواع خشونت عليه زنان تضمين و تامين کنند و همچنين تمام مجوزهای قانونی که خشونت عليه زنان را دامن میزند، از آن چشمپوشی میکند، و يا زناِنِ در معرض خشونت را مجددا به قربانی شدن آسيبپذير میکند حذف کنند (پاراگراف ۴١-a)؛
  • هر نوع قانون، مقررات، سياست، عرف و رويهی تبعيضآميز عليه زنان يا دارای تاثيری تبعيضآميز بر آنان را مرور، و هرکجا که مقتضی بود، بازبينی، اصلاح، يا حذف کنند. به اين ترتيب تضمين کنند که تمام مجوزهای قانونی موجود در انواع نظامهای دادرسی با تعهدات، التزامها، و اصول بينالمللی حقوق بشر، بهخصوص اصل عدم تبعيض، مطابقت دارد (پاراگراف ۴١ – e)؛ و،
  • برای پليس، مسؤولان دادرسی کيفری، و متخصصان درگير در نظام دادرسی کيفری فصول آموزشی اجباری را با محتوای بينفرهنگی، مسايل مربوط به جنسيت، و حساس به مسايل کودکان فراهم آورند و آنان را تشويق به شرکت در اين آموزش کنند. محتوای اين آموزش بايد بيانکننده عدم پذيرِشِ هر نوع خشونت عليه زنان، تاثير زيانبخش، و عواقب آن بر تمام کسانی باشد که چنين خشونتی را تجربه میکنند (پاراگراف ٢٠ – a).

نقد و بررسی‌ها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین کسی باشید که دیدگاهی می نویسد “فایل ورد مقاله– ابزار ارزيابی جنسيت در نظام دادرسی کيفری”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: