فرمت فایل: ورد قابل ویرایش

چكيده

باروري مصنوعي شرايط و آثار آن از موضوعات مهمي است كه در حقوق كشورهاي پيشرفته مورد بررسي واقع و مقرراتي راجع به آن وضع شده است. در فرانسه دو قانون در سال 1994 م.، در زمينه »توليد مثل مصنوعي با كمك پزشكي« به تصويب رسيده كه قانون مدني و قانون سلامت عمومي فرانسه را اصلاح و تكميل كرده است. در ايران نيز قانون نحوه اهداي جنين به زوجين نابارور در تاريخ 29/4/82 به تصويب مجلس شوراي اسلامي رسيده كه تحولي در اين زمينه ايجاد كرده و تا حدي به مسائل مطروحه در اين خصوص پاسخ داده است. شايان ذكر است كه مقررات ايران در مقايسه با قوانين فرانسه و ديگر كشورهاي پيشرفته بسيار ناقص و نارساست و در بسياري از مسائل قابل بحث ساكت است.مضافاً اين كه قوانين و مقررات مذكور نتوانسته است ابعاد وآثار حقوقي باروري مصنوعي را تبيين نمايد و به ابهام ها افزوده است. شايسته است بااستفاده از فتاوي فقها و استفتائات جديد و با توجه به حقوق تطبيقي، در اصلاح و تكميل قانون و حل مشكلاتي كه در اين راه وجود دارد اقدام شود.در اين مقاله وضعيت حقوقي باروري مصنوعي در ايران در سه گفتار مورد بررسي قرار مي گيرد.

 

واژگان كليدي

قوانين حقوقي؛ قواعد فقهي؛ باروري مصنوعي

 

مقدمه

تلقيح در لغت به معني بارداركردن و لقاح به معني باردارشدن است. تلقيح مصنوعي به اين معني است كه زن را با وسايل مصنوعي و بدون اين كه نزديكي صورت بگيرد، باردار كنند. به عبارت ديگر تلقيح مصنوعي يعني اين كه به وسيله روش هاي كمكي توليد مثل در علم پزشكي زمينه باروري تخمك زن را با استفاده از اسپرم مرد فراهم نموده كه در نتيجه تركيب تخمك و اسپرم يك جنين تشكيل مي شود. بنابراين لقاح مصنوعي نيز به معني باردارشدن زن به وسيله آلات پزشكي بدون انجام عمل مقاربت و نزديكي جنسي مي باشد. تلقيح مصنوعي براي اولين بار براي اصلاح نژاد و تكثير نسل حيوانات مورد استفاده قرار گرفت و اولين آزمايش را در اين مورد يك دانشمند آلماني به نام Lud Wig Jacob در سال 1765 م.، روي ماهي ها انجام داد. در نيمه اول قرن نوزدهم تلقيح مصنوعي روي ماديان، گاو و گوسفند انجام شد و نتيجه مثبت حاصل گرديد. در اواخر قرن نوزدهم يكي از دانشمندان روسي به نام ElieIvenoff تلقيح مصنوعي را در چهارپايان با روشي خاص معمول نهاد كه بعدها آن روش به طور گسترده مورد عمل قرار گرفت. با پيشرفت صنايع و فنون، دامنه تلقيح مصنوعي به انسان نيز سرايت نمود .

تكنيك هاي جديد تلقيح مصنوعي در امر توالد موجود انساني به كار گرفته شد و دنباله آزمايش ها روي انسان انجام پذيرفت. يك پزشك انگليسي در 1799 م ،.

گزارشي در اين زمينه به دولت انگلستان داده است كه گزارش مزبور مضبوط است. يكي از پزشكان فرانسوي در سال 1868 م.، طي گزارش خود خاطرنشان ساخته است كه در فرانسه ده مورد تلقيح مصنوعي در روي زن ها انجام شده و قديمي ترين آن ها را مربوط به سال 1838 م.، دانسته است.(امامي ،1349 ش.، ص356) علم پزشكي با بهره گيري از روش هاي كمكي توليد مثل، امر فرزندداري را براي زوج هاي نابارور كه در شرايط طبيعي قادر به فرزنددارشدن نيستند تا حدود زيادي فراهم كرده است. امروزه تشكيل جنين در آزمايشگاه، انتقال جنين به رحم زن ثالث و اهداء جنين به ياري پيشرفت هاي شگرف علم پزشكي امكان پذير شده است. اين موارد داراي ابعاد مختلف زيست شناختي، حقوقي، اخلاقي، اجتماعي و مذهبي مي باشند كه اين مقاله سعي دارد وضعيت حقوقي باروري مصنوعي را مورد بحث و بررسي قرار دهد.به كارگيري روش هاي جديد در توليد مثل با كمك دانش نوين پزشكي موجب طرح پرسش هايي در عرصه علم حقوق گرديده كه از طرفي ارتباط بين حقوق و علوم ديگر را به اثبات رسانيده است و از طرف ديگر لزوم ارائه پاسخ مناسب را ايجاب مي نمايد. دانش حقوق يگانه علمي است كه متكفل ارائه راه حل هاي مناسب براي اين قبيل مشكلات مي باشد و ناگزير است كه همراه با مسائل نوظهور گام برداشته و براي اين گونه پرسش ها، پاسخ هاي مناسب ارائه دهد.(علوي قزويني ،1374 ش.، ص165)

پرسش هاي متعددي در اين زمينه مطرح مي شود كه پاسخ گويي به آن ها از نظر حقوقي دشوار است. تلقيح مصنوعي در پاره اي موارد شايد منجر به طرح مسائل بغرنجي در قلمرو حقوق نشود ولي در برخي موارد چنان پرسش هايي را برمي انگيزد كه دريافت پاسخ هاي يكنواخت از حقوق دانان در مورد آن ها بسيار دور از انتظار است. ارائه پاسخ هاي گوناگون و بعضاًمتضاد از سوي حقوق دانان در برخورد با اين پرسش ها، به لحاظ نظري شايد تعجب برانگيز نباشد ولي در عرصه عمل و تنظيم روابط حقوقي افراد موجب بروز پاره اي مشكلات خواهد شد كه اگر راه حل شايسته اي براي آن ها انديشيده نشود، چه بسا آسيب هاي جدي به پيوندهاي خانوادگي، زناشويي و روابط اطفال و والدين وارد سازد.اگرچه موطن اصلي ظهور تكنيك هاي جديد در امر توليد مثل مغرب زمين بوده است اما نه آن تكنيك ها در آن جا محصور مانده و نه داوطلبان مايل به فرزنددارشدن منحصر در آن جا هستند .

قافله دانش پزشكي چندي است كه از مرزهاي سرزمين ما عبور كرده و هم اكنون در نقاط مختلف كشور خيمه هاي خويش را برافراشته است.(جعفرزاده ،1376 ش.)به موجب آمارهاي منتشره تنها در كشور انگلستان در سال 1988 حدود 956 كودك از طريق باروري خارج رحمي متولد شده اند.(بولرتون ،1997 م.، ص107) در ايالات متحده آمريكا بيش از 40000 سيكل تلقيح مصنوعي انجام گرفته كه در عمل منجر به 8741 وضع حمل شده است.(لوبو و همكاران ،1997 م.، ص745)اگرچه آمار دقيقي از تعداد متقاضيان و ميزان موفقيت روش ها در بارورسازي بيماران در كشور ما در دسترس نيست ولي ترديدي وجود ندارد كه با توجه به جمعيت فعلي كشور(حدود 70 ميليون نفر) و تعداد مراكز درماني فعال در امر بارورسازي، آمار كودكان متولدشده قابل توجه خواهد بود.(جعفرزاده ،1376 ش.)

نقد و بررسی‌ها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین کسی باشید که دیدگاهی می نویسد “فایل ورد مقاله وضعيت حقوقي باروري مصنوعي”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: