پیشگیری از بزه دیدگی زنان در خانواده

دکتر محمود مهدوی

 

فایل دانلود با فرمت ورد (WORD) قابل ویرایش می باشد

 

چکیده

خشونت علیه جنس زن در خانواده علی رغم آن که یکی از رایج ترین انواع خشونت علیه زنان است اما بنا به تقدس و حرمت حریم خانواده، اغلب پنهان می ماند. این نوع از خشونت مصادیق متعدد و متنوعی دارد و در ابعاد گونا گون، قربانیان را به کام خود  میکشد. ارتکاب رفتارهای خشونت آمیز در محیط خانواده ضمن وارد نمودن آسیب های جسمانی و روانی متعدد به بزه دیدگان مستقیم، تاثیرات نامطلوبی را بر روابط خانوادگی و شخصیت سایر اعضاء خانواده و نیز جامعه  برجای  میگذارد .بنابراین،  شناسایی عوامل بروز چنین رفتارهایی برای پیشگیری از ارتکاب اولیه و ثانویه آنها ضروری است. در طیف وسیع علل، علل قانونی موثر بر بروز این رفتارها نقشی به سزا ایفا  میکنند که در این خصوص مقررات مرتبط موجود در نظام حقوقی ایران بررسی میگردد. در همین راستا، بررسی قوانین و مقررات فوق در کنار انجام  پژوهشهای علت یاب و موضوع گرا سبب  میگردد تا شکاف ها و خلأهای قانونی موجود آشکار شده و در نتیجه مسیر قانون گذاری برای پیشگیری و مبارزه با این قبیل رفتارها هموارتر  و ارائه راهکارهای مناسب نیز با بینشی جامع انجام پذیرد.فلذا در این پژوهش نتیجه گرفته  میشود با عدم وجود سیاست جنایی تقنینی مستقل و موثر بایستی درجهت کاهش و پیشگیری، به اتخاذ سیاست تقنینی کارآمد تن داد که بر این اساس در این پژوهش راهکارهایی ارائه خواهد شد. نوشتار حاضر با رویکردی توصیفی تحلیلی و به روش کتابخانه ای تدوین گردیده است.

واژ گان کلیدی: خشونت خانگی، سیاست جنایی تقنینی، خانواده، حمایت از زنان ،پیشگیری

 مقدمه

زنان به عنوان نیمی از پیکره جامعه انسانی و جزء لاینفک جامعه بشری نیازمند دستیابی عادلانه و منطقی به حقوق انسانی خویش می باشند. هرنوع آسیب رساندن به زنان و تهدید سلامت آنها، آثار و عواقب نامطلوبی در ابعاد مختلف جسمانی، روانی، اقتصادی و جنسی نه تنها برای این قشر از جامعه، بلکه برای آحاد جامعه انسانی در پی خواهد داشت. اهمیت نقش زنان در جامعه در پرورش نسل های حال و آینده نمود پیدا  میکند که منتهای آن تاثیر شگرفی در رشد و توسعه جامعه خواهد بود. بنابراین، خشونت علیه زنان یک نگرانی عمده بهداشت عمومی و حقوق بشری است که زوایای مختلف سلامت عمومی جامعه را تحت تاثیر قرار می دهد به گونه ای که در موارد بسیاری خشونت علیه زنان در جوامع مختلف به دلایلی همچون فقدان حمایت قانونی کارآمد از آنها پنهان  میماند. ازسوی دیگر، خشونت علیه زنان قلمرو گسترده ای را در بر  میگیرد که مهم ترین و شایع ترین مصداق آن خشونت درمحیط خانواده )خشونت خانگی( است. این نوع خشونت تنها از سوی زوج رخ  نمیدهد بلکه هریک از اقارب نسبی و سببی، فرزندان، برادران، ناپدری یا نامادری و یا  فرزندخوانده می توانند مرتکب این رفتارها نسبت به زنان و دختران شوند.

زوایای گونا گون رفتارهای خشونت آمیز علیه زنان در محیط خانواده، چرایی، چگونگی، پیامدها و اهمیت شناسایی این ابعاد همواره موضوع بحث در رشته های مختلف،  از جمله حقوق ، جامعهشناسی و  روانشناسی بوده است. در همین راستا نیز محققین درصدد برآمده اند تا به صورت گسترده چرایی و چگونگی ارتکاب این رفتارها را در قالب طرح های پژوهشی مطالعه کنند.

مهم ترین این پژوهش ها در سال 1382 تحت عنوان “طرح ملی بررسی پدیده خشونت خانگی علیه زنان در 28 استان کشور” به همت محمود قاضی طباطبایی و تعدادی دیگر از صاحب نظران در دفتر امور اجتماعی وزارت کشور و مرکز امور مشارکت زنان ریاست جمهوری اجرا شد .یافته های این طرح ملی حاکی از آن است که 66 درصد زنان ایرانی از ابتدای زندگی مشترک خود تا کنون، حداقل یک بار مورد خشونت قرار گرفته اند. با این حال، میزان و انواع خشونت خانگی در استان های مختلف کشور از تنوع و تفاوت های فاحش و معناداری برخوردار است) محمود قاضی طباطبایی و دیگران،1383(. در کنار این  پژوهشهای عام و علت گرا، بررسی و مطالعه نهادهای حقوق کیفری، در راستای مساعدت برای اتخاذ سیاست های جنایی و کیفری مناسب در جهت پیشگیری، مقابله، مجازات و اصلاح و درمان مرتکبان و قربانیان این رفتارها، بسیار کارآمد بوده و  میتواند زوایای نوینی را در عرصه تقنین جلوه گر سازد. به همین سبب در این نوشتار در صدد برآمده ایم تا علل موثر بر ارتکاب این رفتارها و رویکرد قانون گذار را در قبال زنان قربانی خشونت در خانواده بررسی نموده و راهکارهای مناسبی را برای رفع خلأهای قانونی به منظور پیشگیری از وقوع آنها ارائه نماییم. بر همین اساس در این پژوهش ابتدا به ارائه تعریفی از مفاهیم کلیدی می پردازیم. سپس انواع خشونت به اختصار بررسی  میگردد و دورنمایی از پیامدهای گونا گون این رفتارها ارائه خواهد شد. پس از این مباحث مقدماتی و بنیادین، عوامل قانونی موثر بر خشونت های خانگی علیه زنان از میان انواع دیگر عوامل موثر تبیین  میگردد و در نهایت راهکارهای پیشگیرانه و تقنینی برای مرتفع ساختن خلأهای موجود در این زمینه پیشنهاد خواهد شد.

1- مفاهیم و تعاریف

مطالعه و پژوهش در باب هر موضوع در گام نخست نیازمند وقوف و احاطه بر مفاهیم بنیادین و شناخت ابعاد معنایی واژگان کلیدی آن حوزه  میباشد. در این قسمت معنای لغوی خشونت و تعریف اصطلاحی آن مورد بررسی قرار  میگیرد.

1-1- مفهوم لغوی خشونت

خشونت در لغت به مفهوم  پرخاشگری و سخت گیری آمده و با کلماتی همچون درشتی، زبری، خشم و تندخویی  مترادف شده  است)معین ،1381(. در متون تخصصی خشونت معادل واژه violence به کار می رود که به معنای عنف و بی حرمتی نیز کاربرد  دارد)حق شناس و دیگران، فرهنگ معاصر

هزاره: انگلیسی- فارسی ،1379(. خشونت چنین تعریف شده است: “خشونت استفاده غیرقانونی یا غیرمجاز از قدرت است که معمولا با شدت، نفرت یا خشم همراه است “)دهخدا ،1377(.

1-2- تعریف اصطلاحی خشونت

صاحب نظران در حوزه های مختلف از جمله حقوق، جامعه شناسی و روان شناسی با توجه به زاویه دید خود تعاریف متعدد و متفاوتی از خشونت ارائه نموده  اند)مولاوردی،1385(. با این حال، برای ارائه تعریفی جامع و مانع از خشونت باید به نکاتی چند توجه داشت؛ نخست آن که اقدامات غیر عمدی را نمی توان اعمال خشونت آمیز دانست. دوم، در تحقق خشونت صرفاً اقدامات فیزیکی شرط نیست و خشونت وسعتی بسیار گسترده تر از مصادیق فیزیکی و جسمی آن دارد. سوم این که، غیر قانونی بودن رفتاری را نمی توان از عناصر خشونت دانست و به همین سبب است که بحث از تقسیم خشونت ها به مجاز و غیرمجاز یا قانونی و غیر قانونی به میان کشیده  میشود. در نهایت بایستی گفت که خشونت تنها ابراز خشم و غضب نبوده و ساحت وسیعی را در بر  میگیرد زیرا اساس خشونت ضرر رساندن به دیگران است، خواه ضررهای مادی باشد یا معنوی، جسمی باشد یا روانی، بنابراین می تواند به هر شکلی انجام پذیرد .

در همین راستا آمده است که: “خشونت، رفتاری تعرض آمیز با دیگران به قصد آسیب رساندن جسمانی یا روانی یا تهدید به این امور است

نقد و بررسی‌ها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین کسی باشید که دیدگاهی می نویسد “فایل ورد مقاله- پیشگیری از بزه دیدگی زنان در خانواده”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: