فهرست مطالب

مقدمه- 1

مبحث اول: قاعده احسان- 2

گفتار اول: مفهوم احسان- 3

گفتار دوم: مفاد قاعده احسان- 5

گفتار سوم: مستندات قاعده احسان- 6

بند اول: قرآن- 6

بند دوم: روايات– 7

بند سوم: دليل عقل- 8

بند چهارم: اجماع- 9

گفتار چهارم: قاعده احسان و قانون- 9

بند اول: احسان در قانون مدنی- 9

بند دوم: موارد تطبیق قاعده 10

الف) دفع ضرر 10

ب) جلب منفعت– 11

نتيجه بحث– 11

 

 

مبحث دوم: قاعده دفاع مشروع- 12

گفتار اول: فلسفه مشروعیت دفاع- 13

بند اول: حق دفاع، یکی از موارد حقوق طبیعی- 13

بند دوم: حق دفاع بر اساس نقض قرارداد اجتماعی- 14

بند سوم: حق دفاع براساس جبران بدی با بدی- 15

گفتار دوم: مستندات قاعده دفاع مشروع- 16

گفتار سوم: شرایط مشروعیت دفاع- 18

بند اول:  تجاوز و فعلیت آن- 18

بند دوم: ضرورت انجام دفاع مشروع- 19

بند سوم: متناسب بودن کمیت و کیفیت دفاع با تجاوز 20

بند چهارم: فقدان تحریک قبل از تجاوز 21

گفتار چهارم: اسلام و دفاع مشروع- 22

گفتار پنجم: رويكرد قانون جديد مجازات– 24

گفتار ششم: دفاع در برابر اقدامات ماموران- 24

گفتار هفتم: ماهیت تاسیس حقوقی دفاع مشروع- 25

بند اول:  اعمال حقوق فردی و خصوصی در دفاع مشروع- 25

بند دوم: قلمرو علت موجهه در دفاع مشروع- 26

نتیجه بحث– 27

 

مبحث سوم: قاعده درء 28

گفتار اول: مفهوم درء 29

گفتار دوم: مستندات قاعده درء 29

بند اول:  حدیث– 29

بند دوم: تسالم اصحاب برحجیت قاعده 30

بند سوم: احراز موضوع شرط تنجّز حکم- 31

گفتار سوم: قاعده درء و مجازاتها 32

بند اول: قاعده درء و مجازاتهای تعزیری- 32

بند دوم: قاعده درءو مجازات قصاص– 32

گفتار چهارم: دامنه اجرای قاعده از جهت منشأ و نوع شبهه- 34

نتیجه بحث– 34

فهرست منابع- 36

 

مقدمه

قاعده حقوقی، اصولی کلی و الزام آور است که بمنظور ایجاد نظم و استقرار عدالت بر زندگی اجتماعی انسان حکومت می کند و اجرای آن از طرف دولت تضمین شده است. برای شناختن قواعد حقوق و تمیز آنها از سایر قواعدی که بر فرد و زندگی اجتماعی او حکومت می کند. اگرچه نمی توان برای قاعده ی حقوقی همچون بسیاری از پدیده ها به جهت عدم تفاق در اساسی بودن هریک از اوصاف گوناگون آن تعریف حقیقی ای که مورد اتفاق همگان باشد، ارایه داد؛ لیکن در یک تعریف تعلیمی – به طور اجمال – می توان گفت که «قاعده ی حقوقی» قاعده ی کلی و الزام آوری است که به منظور ایجاد نظم واستقرارعدالت بر زندگی اجتماعی انسان حکومت می کند و اجرای آن از طرف دولت تضمین می شود. بنابراین، با توجه به تعریف ارایه شده، ویژگی های اساسی یک قاعده ی حقوقی عبارت است از: 1. دارای کلیت و عمومی بودن- 2.الزام آور بودن- 3. اجتماعی بودن، بدین گونه که هدف آن ایجاد نظم و تنظیم روابط اجتماعی است- 4. تضمین اجرایی از سوی دولت. اندیشه ای که این تعریف را برای قاعده حقوقی ارایه می دهد، آن را منکشف از توافق و اراده ی افراد جامعه می داند. بدین گونه که مدعی است این، اراده وتوجه و تمایل افراد جامعه است که قاعده ای را متصف و تبدیل به قاعده ی حقوقی می کند. هرچند این احساس و اراده نطفه گون و به طور ناخودآگاه باشد و موجودیت بیرونی پیدانکند. این اندیشه نقش دولت را تنها حمایت و تضمین اجرایی قواعدحقوقی می داند. برخلاف اندیشه ای دیگر که دولت و اراده ی آن را سرچشمه ی قواعد حقوقی می شمارد و مدعی است که حقوق از اراده ی دولت سرچشمه می گیرد. اما در پژوهش حاضر از باب مصداق، برخی از قواعد حقوقی از جمله قاعده احسان، قاعده دفاع مشروع و قاعده درء از دیدگاه ساختاری، فقهی و حقوقی مورد بررسی قرار گرفته است.

 

نقد و بررسی‌ها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین کسی باشید که دیدگاهی می نویسد “دانلود کار تحقیقی حقوق: قاعده احسان، قاعده دفاع مشروع، قاعده درء”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *